MENU
Aktywnie / Norwegia Południowa

Kózki z bajki, czyli Undredal

Undredal to miejsce z bajki. Dosłownie. Bo to właśnie na Undredal wzorowali się twórcy bajki Frozen. Nie sposób się im dziwić. To jedna z najbardziej uroczych wioseczek jakie kiedykolwiek widziałam. A do tego jeszcze słynne kozy i kozi ser. Sielanka gwarantowana.

Pierwszą moją wizytę w Undredal zaplanowałam sobie we mgle, chmurach i typowej melancholijnej norweskiej aurze.  Przynajmniej na to liczyłam.

Wtedy jeszcze, niestety, ciągnęła się za mną omańska klątwa słońca — gdziekolwiek nie pojechałam było pełne słońce. Patelnia. Zero wartości świetlnej w celach fotograficznych za dnia. Jak nawet na samym początku utrzymywała się jakaś tam chmura, to po 10 minutach mojego pobytu w okolicy wszelkie chmury się rozeszły i pozostało jedynie wielkie niebieskie niebo. Cholerka, jak tu robić zdjęcia?

Undredal, Norwegia

Lato 2018 było bardzo gorące w Norwegii. Wszelkie rekordy zostały przekroczone. I w ilości bezdeszczowych dni, a tym samym i suszy, i w wysokości temperatur! Nigdy się nie spodziewałam 30 stopni na plusie w Norwegii.

Kiedy jednak do Undredal się wybierałam pierwszy raz już nie było tak gorąco. Mgła trochę spowijała dolinę. No właśnie, dolinę. Do Undredal można dostać się na dwa (właściwie trzy) sposoby i od jednego sposobu właśnie zacznę.

Undredalen

Dolina Undredal (Undredalen) jest stosunkowo ciężko dostępna dla osób bez własnego auta. A i nawet z samochodem potrafi stanowić czasem nie lada wyzwanie w kwestii dostępności. O ile przebiega przez nią nitka trasy między Oslo a Bergen, to niezależnie od tego, z której strony zajedziemy musimy pokonać dość długi tunel. Co za tym idzie? Góry dookoła są naprawdę masywne, ciężko dostępne i ze stromymi zboczami. Ale o górach jeszcze później. Droga.

Undredalen, Norwegia

Zjazd doliną Undredal, fot. Ewa Serwicka

Dolina Undredal, Norwegia

Droga dojazdowa do Undredal liczy sobie około 6 kilometrów i ukryta jest między Flåm a Gudvangen, odbija z trasy E16. Droga jest dość wąska momentami, czasami też i dość stroma oraz kręta. Typowa norweska droga. Może zdarzyć się i tak (i zdarzało nie raz), że droga nie jest przejezdna ze względu na osuwisko czy lawinę.

Undredalen, Norwegia

Undredal, droga w dolinie

Kross bike, Undredalen, Norwegia

Paulina Wierzgacz i Ewa Serwicka

Selfie z Ewą

Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Undredalen, wodospad

Ja osobiście przez drogę raz przeszłam, raz zjechałam rowerem i zdecydowanie polecam tą drugą opcję.

Z całego serca polecam zobaczenie nie tylko samego Undredal, ale i całej doliny. Po drodze czai się wiele mniejszych, nie tak oczywistych atrakcji, widoczków czy spotkań. Ale zaraz, kogo właściwie można spotkać? Słynne szczęśliwe kozy.

Słynny kozi ser i szczęśliwe kozy

Szacuje się, że w dolinie i wiosce mieszka dwukrotnie więcej kóz niż ludzi. Nie mniej jednak nie oszukujmy się — pojedziesz i zapytasz, gdzie te wszystkie kozy?! Te kozy są szczęśliwymi wędrowcami górskimi. Szlajają się po zboczach wszędzie dookoła. I uwierzcie mi, widziałam je w miejscach tak trudno dostępnych, że nawet doświadczony hiker czy wspinacz by wymiękł. Pozycjonowanie kozy czy owcy w Norwegii już mnie nigdy nie zdziwi.

kozy w Undredal, Norwegia

kozy w Undredal, Norwegia

Ale właśnie tak, Undredal słynie głównie z tego, że to właśnie tu produkowany jest jeden z najpyszniejszych serów kozich w całej Norwegii. A musicie sobie uświadomić, że w Norwegii jest bardzo wysoki poziom wyrobów nabiałowych, a i ich smak jest naprawdę zacny. Sera i szpatułki do sera nigdy nie zabraknie w norweskiej kuchni. Zaś ser z Undredal jest wielokrotnie nagradzanym wyrobem w serowych konkursach. Warto spróbować! Jadłam i potwierdzam, że pycha.

Undredal, Norwegia

Taki serek może też być fajnym pomysłem na pamiątkę lub prezent z Norwegii, z tych okolic. Jako lokalny wyrób. A i wesprze lokalne biznesy, które nie ukrywajmy, funkcjonują głównie w lecie, i głównie dzięki turystyce.

Turyści? Gdzie się podziali?

Undredal na pierwszy rzut oka może wyglądać dość pusto. Undredal liczy sobie około 100 mieszkańców i większość z nich zajmuje się farmerstwem, prowadzi gospodarstwa rolne bądź turystyką. Jednak Undredal nie jest gwarnym w godzinach szczytu Flåm. Jest tu malutki port, obok kawiarenka czynna dosłownie na 3 miesiące w ciągu roku. Znajdują się tu też sklepik, kemping oraz kilka miejsc noclegowych. I pomnik kozy. O tak, znajduje się tu majestatyczny pomnik kozy, tak samo jak w Birkat w Omanie znajduje się pomnik daktyla.

Ogólnie jest to bardzo urocze miejsce aby się zatrzymać, szczególnie jeśli ktoś nie lubi tłumów.

Kajaki w Undredal

Kemping posiada wypożyczalnię kajaków, jednak nigdy nie badałam sprawy dokładnie. Za ile, na ile, jakie warunki? Pamiętajmy jednak, że w Norwegii na fiordach wymaga się licencji na kajak morski by samemu wypożyczyć owy kajak.

Undredal

Domki przy wodzie, Undredal

Undredal, Norwegia

Undredal, kajaki, Norwegia

Kajaki w Undredal

Czasem przyzwala się na wypożyczenie kajaku dwuosobowego osobom bez licencji. Jednak bez podstawowej wiedzy jak się zachować w kajaku na wodach morskich nie polecam nawet i tej opcji, bo taka wycieczka może skończyć się bardziej stresująco niż mile. Uwierzcie mi, że chcecie wiedzieć jak się zachować na tutejszych wodach przy tym ruchu promowym oraz często w bardzo gwałtownie zmiennych warunkach pogodowych. Wody fiordów potrafią się bardzo burzliwie zmienić bez ostrzeżenia.

Inną, bardziej bezpieczniejszą opcją jest wycieczka z wykwalifikowanym przewodnikiem. Wiem, że to do tanich imprez nie należy, ale jeśli ktoś nie ma doświadczenia z kajakarstwem to polecam właśnie taką opcję.

Undredal, Stokko, Norwegia

Undredal, Aurlandsfjord

Undredal, Norwegia

Budynki portowe w Undredal

Undredal, Norwegia

Najmniejszy kościół klepkowy Skandynawii

To, co jest prawdziwym motorem przyciągającym turystów to głównie kościółek. Kościółek klepkowy, zbudowany bez użycia gwoździ. To, co jednak jest najbardziej wyjątkowe w nim, jest on najmniejszy w całej Skandynawii! W dodatku jest niesamowicie pięknie położony i dodaje wielkiego uroku dla całej wioski.

Owe kościoły są niesamowitą atrakcją w całej Norwegii, stanowią również pozycję jako jedne z najstarszych zabytków drewnianych w całej Europie. Nic dziwnego, bowiem wiele z kościołów datuje się na X-XIII wiek! Kościółek w Undredal pochodzi z XII wieku. Co więcej, zachowało się tylko 28 kościołów, a 5 z nich można odnaleźć właśnie w okolicy, w rejonie Sogn og Fjordane — i Undredal jest jednym z nich.

Undredal, kościół klepkowy, Norwegia

Kościół klepkowy w Undredal

Undredal, pory roku

Undredal, stave church, Norwegia

Undredal, stavkirke, Norwegia

Kościół w Undredal

Kościółek w Undredal widziany z boku

Undredal, kościół, Norwegia

Undredalen, Norwegia

Widok na Undredal z drona

Undredal, Norwegia

Port w Undredal?

Ogólnie wracając do tematu dotarcia do Undredal — istnieje również droga morska. Można się dostać tam łódeczką prywatną, wycieczką z Fjord Safari lub promem kursującym między Flåm i Gudvangen. Rozkład odpływów można sprawdzić na stronie Visit Flåm, który operuje łódkami na owej trasie.

Pamiętajmy, jak nie mamy kupionego biletu, to musimy włączyć światło w porcie. Zazwyczaj gdzieś tam znajduje się guzik. Nie zawahaj się go użyć, inaczej łódka nie przypłynie się zatrzymać.

kawiarnia w Undredal, Norwegia

kawiarnia w Undredal, Norwegia

z kotem, Undredal

Undredal, Norwegia

Undredal, port, Norwegia

port w Undredal

port, Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Słynny widok na Undredal spod kościółka

W porcie jak już wspomniałam znajduje się maleńka kawiarenka, w której naprawdę prze-fantastycznie się siedzi, zbija bąki i myśli o niebieskich migdałach patrząc na fiord. A i w okolicy znajdziemy też lokalnego kota, który chętnie zje pasztet, który bierzesz na lunch (true story).

kot w Undredal, Norwegia

Lokalny kot w Undredal

Undredal, Norwegia

prom do Undredal, Norwegiaport w Undredal, Norwegia

Lisa, Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Szlaki w Undredal

Jeśli chodzi o szlaki Undredal jest dość śmieszne. Po pierwsze istnieje tam drugie Hovdungo (pierwsze znajduje się koło Aurland). Do samego Undredal można dojść górami z Flåm lub Gudvangen, a potem przez dolinę — jest to jednak opcja tylko dla doświadczonych wędrowców.

Undredal, Stokko, Kross bike

Kross Lea, fot. Ewa Serwicka

Undredal, Stokko, Norwegia

Undredal, Stokko, Norwegia

Z Lea Kross, fot. Ewa Serwicka

Undredal, Stokko, Norwegia

Stokko, fot. Ewa Serwicka

Jest tu ukryty szlak również na farmę Stigen, która jest malowniczo położona na znacznej wysokości. A i przez położenie istnieje o niej wiele małych legend. O tym jak dostali traktor za darmo. Albo jak uniknęli płacenia podatków. Takie tam lokalne historyjki o nietuzinkowo myślących farmerach. Obecnie można tam spać, a turyści wciąż się dziwią, że muszą dojść na farmę — a uwierzcie, jest to nie lada wyzwanie, droga jest bowiem stroma, wiedzie drabinkami po klifie. Ale żeby nie było, na Stigen można dojść również z Hovdungo.

Stokko

Szlak, który uznaje się za łatwy i malowniczy to Stokko. Wiedzie on do miejsca z widokiem na Stigen. Stokko nie jest trudny wysiłkowo, jest jednak bardzo kamienisty i wymaga bardzo rozważnej i uważnej wędrówki. Oraz dobrego obuwia!

Oczywiście, istnieją też wielkie szanse, że na szlaku spotkamy kozy.

Undredal, Norwegia

domki w Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Urocze domki w Undredal

Undredal, Norwegia

Undredal, Norwegia

Wpis zrealizowany dzięki współpracy z marką Kross

Autor

Nazywam się Paulina. I robię zdjęcia. Dużo zdjęć. Jestem zakochana w Północy. Uwielbiam być w drodze, ale czasem też fajnie się zatrzymać. Nawet na dłużej. I poznać, choć trochę wnikliwiej. Lubię podróżować intensywnie, a jednocześnie bez pośpiechu.